Sự tích công chúa Liễu Hạnh là ai..?
Công Chúa Liễu Hạnh hay còn gọi Thánh Mẫu Liễu Thượng Thiên trong Tam Phủ Mẫu và Tứ Phủ Mẫu rất phổ biển ở khu vực Đồng Bằng Bắc Bộ. Tương truyền bà là con gái thứ 2 của Ngọc Hoàng, trong một lần làm vỡ chén ngọc đã bị giáng xuống trần gian làm người phàm vào thời nhà Lê. Sau này do tài đức vẹn toàn và giúp đỡ nhân dân nên đã được lưu danh sử sách và lập nhiều đền miếu thờ trên khắp cả nước.
Bà được sử sách ghi lại qua rất nhiều câu chuyện khác nhau và được coi là một trong Tứ Bất Tử của dân gian Việt Nam gồm có Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh), Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng) và Chử Đồng Tử.
Phủ Dầy ở đâu..? Phủ Dầy thờ ai..?
Phủ Dầy thuộc thôn xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình (Trước kia thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định). Phủ Dầy được coi là nơi thờ chính của Công Chúa Liễu Hạnh hay còn gọi Thánh Mẫu Liễu Hạnh Mẫu Thượng Thiên. Phủ dầy được xây dựng vào năm niên hiệu Cảnh Trị (1663 – 1671) thời Lê Huyền Tông. Tên gọi “Phủ” Dầy chứ không gọi “Đền” vì là do nơi đây là nơi giáng sinh và thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh vốn là con vua Ngọc Hoàng có tên là Đệ Nhị Quỳnh Hoa công chúa. “Phủ” là danh từ chỉ định dinh cơ của các vương công, và theo lẽ đó chỗ thờ công chúa cũng là nơi công chúa trú ngụ nên đền thờ Liễu Hạnh cũng dùng chữ “Phủ”.
Sự Tích 3 lần giáng trần của mẫu Liễu Hạnh
Lần Giáng sinh thứ nhất là vào đầu thời Hậu Lê công chúa đã đầu thai nhà ông Phạm Huyền Viên và bà Đoàn Thị Hằng vào ngày 6 tháng 3 năm Quý Sửu (1433) tại thôn Quảng Nạp, xã Vỉ Nhuế, huyện Đại An, Phủ Nghĩa Hưng, trấn Sơn Nam (nay là thôn Vỉ Nhuế, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Nàng được đặt tên là Phạm Tiên Nga và trong thời gian sinh sống nàng đã làm nhiều việc thiện khuyên dậy điều hay lẽ phải giúp đỡ dân chúng và quyên góp xây dựng đê điều tạo được tiếng vang lớn trong dân. Rồi trong đêm 2 tháng 3 năm Quý Tỵ thời Hồng Đức (1473) bà đã hóa thân về trời năm đó bà vừa tròn 40 tuổi.
Lần giáng trần thứ 2. vào thời Lê Thiên Hựu năm Đinh Tỵ (1557) bà đã lại giáng sinh lần nữa với tên Lê Giáng Tiên và làm con ông Lê Thái Công và bà Trần Thị Phúc tại thôn An Hải, xã Vân Cát, huyện Thiên Bản, hạt Sơn Nam Hạ (nay là xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) cách quê cũ 7km. Lần thứ hai này nàng đã kết hôn với Trần Đào Lang và sinh được người con trai tên Nhân và con gái tên Hòa. Bà đã hóa trời ngày 3 tháng 3 năm Đinh Sửu, thời Lê Gia Thái thứ 5 (1577) năm 21 tuổi dù không mang bệnh gì. Nhân dân đã xây lăng mộ bàn tại Đền Phủ Dầy nay thuộc xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
Lần giáng sinh trần thứ 3. Nàng quay về với gia đình 2 bên nội ngoại nhưng không thể ở lại hẳn mà thoát ẩn hiện quét dọn, sửa sang nhà cửa, may vá quần áo cho chồng cho con, rồi bỗng chốc lại thoắt biến lên mây…Cứ như thế, thỉnh thoảng nàng lại hiện về, làm xong các việc rồi lại biến đi. Ròng rã hàng chục năm sau, cho đến khi con cái khôn lớn và Đào Lang công thành danh toại, nàng mới từ biệt để đi chu du thiên hạ.
Lễ hội Phủ Dầy Ninh Bình được tổ chức vào ngày nào..?
Lễ Hội Phủ Dầy được tổ chức hàng năm vào ngày 3 tháng 3 âm lịch hàng năm tại xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình gồm nhiều Đền, chùa, phủ khác nhau. Đây là nơi tổ chức tín ngưỡng lớn nhất của Thánh Mẫu Liễu Thượng Thiên trên toàn quốc. Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu một số Phủ Chính, Chùa quan trọng và lăng mộ Mẫu Liễu Hạnh tại quần thể tín ngưỡng tâm linh Phủ Dầy. Trong Lễ hội thì theo như truyền thống vẫn giữ được các nghi lễ chính như:
- Lễ Rước Mẫu Thỉnh Kinh
- Lễ Rước Đuốc tại Phủ Chính
- Lễ kéo chữ Hoa Trượng Hội
Các phần hội thi ngày càng được phát huy mở rộng nưng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống lâu đồi của cha ông từ xa xưa như: Thi đấu cờ người tại Phủ Vân Cát., Hát chèo tại Phương du Phủ Tiên Hương, múa rối, đấu vật, kéo co, kéo chữ, Liên hoan Nghệ thuật hát chầu Văn trong Lễ hội Phủ Dầy, nghi thước rước đuốc..
→ Địa chỉ Đền Hùng nằm ở đâu..?
→ Lễ hội Đền Mẫu Đông Cuông Yên Bái tổ chức vào ngày nào hàng năm..?
Kiến trúc quần thể Phủ Dầy Ninh Bình
Quần thể Phủ Dầy bao gồm hơn 20 di tích gắn liền với cuộc đời Thánh Mẫu Liễu Hạnh trong lần giáng sinh thứ 2. Gồm Phủ Chính Tiên Hương, Phủ Vân Cát, Phủ Bóng (Nguyệt Du Cung), phủ Giáp Ba, phủ Dinh, phủ Đá, phủ Nội, phủ Tổ (Khải Thánh), đền Trình, đền Công Đồng, đền Chầu Bà Đệ Tứ Khâm Sai, đền Mẫu Thượng, đền Mẫu Thoải, đền Mẫu Đông Cuông, đền Đức Vua, đền Quan Lớn, đền thờ Lý Nam Đế, đền Đức Thánh Trần, chùa Tiên Hương, chùa Linh Sơn, chùa Dần, chùa Gôi, chùa Vân Cát…
Phủ Chính Tiên Hương
Phủ Chính Tiên Hương mặt quay về hướng tây nam nhìn về phía núi Ngăm được xây dựng vào thời Lê Cảnh Trị (1663 – 1671). Phía trước nhìn vào phủ chính co 1 hồ nước hình bán nguyệt có hàng rào lan can đá và bức bình phong đá tự nhiên nguyên khối chắn chính giữa. Phủ có 4 lớp thờ (4 cung): đệ nhất, đệ nhị, đệ tam, đệ tứ. Các cung đều được tập trung các nghệ thuật chạm khắc tinh vi, thể hiện đủ các mảng đề tài: rồng, phượng, hổ…
Phủ Vân Cát
Phủ Vân Cát hiện nay có 7 toà với 30 gian lớn nhỏ. Phía trước có hệ thống cửa ngọ môn với 5 gác lầu. Vào bên trong có hồ bán nguyệt và Lầu Phương Du có các cột đá nguyên khối chống mái lầu cong vút rất uy nghiêm tinh xảo giữa hồ. Trung tâm là nơi thờ chúa Liễu, bên trái là chùa thờ Phật, bên phải là đền thờ Lý Nam Đế..
Lăng Mộ Công Chúa Liễu Hạnh ở đâu..?
Lăng mộ công chúa Liễu Hạnh được xây dựng vào năm 1938 tọa lạc ở xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Phần lăng chính được quây bởi năm lớp hàng rào đá xanh đen nguyên khối có trên mỗi trụ là 60 búp sen hồng bằng đá tự nhiên, mỗi lớp đều có ba bậc tam cấp đi lên, riêng cửa lan can bên ngoài cùng có bức cuốn thư đá chắn phong thủy bốn cửa Đông Tây Nam Bắc. Hai bên hông khu lăng mộ là khu nhà bia đá có mái che. Phần chính giữa là phần lăng mộ đá đẹp của Thánh Mẫu Liễu Hạnh có hình bát giác, mỗi cạnh dài chừng 1m bằng đá hồng nguyên khối tự nhiên.
Chùa Tiên Hương
Chùa Tổ Đình Tiên Hương nằm trong quần thể di tích Phủ Dầy tương truyền đây là nơi Thánh Mẫu Liễu Hạnh lên thỉnh kinh phật pháp để cứu độ cho chúng sinh khỏi tai ương nạn khỏi. Lễ hội rước Thánh Mẫu Liễu lên chùa thỉnh kinh được tổ chức vào ngày 6 tháng 3 âm lịch hàng năm với nhiều nghi lễ phong phú đặc sắc.
→ Tham khảo mẫu lư đỉnh hương đá đẹp nhất hiện nay.
Điểm nổi bật trong kiến trúc ngôi chùa là tháp Hòa Bình cao 61m có 13 tầng và 1 tầng hầm, chùa Tiên Hương được xây theo lối kiến trúc Tiền Phật Hậu Mẫu có truyền thống rất phổ biến ở đồng bằng bắc bộ. Phía cổng vào thiết kế theo kiến trúc Ngũ Môn Quan tượng trưng cho ngũ hành luân chuyển trong đó đỉnh cổng cao nhất cũng được bố trí 5 tầng trong đó có lầu chuông được nhà chùa đúc dựng, ngôi Đại hùng bảo điện, ngôi Đại Bảo tháp, ngôi Tổ Đường, Nhà Mẫu và các hạng mục công trình khác được xây dựng gần đây thể hiện được nét đặc trưng của văn hóa kiến trúc đạo phật Việt Nam.
Thánh Mẫu Liễu Hạnh Mẫu Thượng Thiên thờ ở những đâu..?
Hiện tại đền thờ Thánh Liễu Hạnh rất nhiều nơi trên cả nước trong đó nhiều nhất là tại Nam Định nơi bà giáng sinh 3 lần đầu tiên như Quần thể di tích Phủ Dầy thuộc xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình.
Chùa Phúc Lâm (hay Chùa Đồi) nay thuộc Làng Đồi, xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình (Nam Định cũ)
Phủ Quảng Cung (phủ Nấp) nay thuộc thôn Vỉ Nhuế, xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình (Nam Định cũ)
Phủ Tây Hồ, Hà Nội.
Phủ Đồi Ngang, đền Dâu, đền Quán Cháo ở phòng tuyến Tam Điệp (Ninh Bình)
Đền thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Đèo Ngang, tỉnh Hà Tĩnh..
Hướng dẫn chỉ đường đến Phủ Dầy Ninh Bình
Quần thể di tích Phủ Dày thuộc xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình nằm cách Hà Nội 80km có đường đi rất thuận tiện về giao thông. Quý khách có thể đi cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ và rẽ ra ở nút giao Liêm Tuyền, Phủ Lý rồi đi chừng 20km với đường đi thuận lợi là đến Phủ Dày.
Sắm sắp lễ đi phủ Dầy Ninh Bình (Nam Định cũ)
- Lễ vật dâng Mẫu thường bao gồm: hoa quả, bánh kẹo, oản, xôi, gà, giò…
- Ưu tiên sử dụng hoa tươi (cúc, huệ, sen, mẫu đơn), không dùng hoa giả hoặc hoa dại.
- Lễ vật nhiều hay ít tùy thuộc vào lòng thành của người dâng lễ.
- Mọi người đến Phủ Dầy thường mua cành vàng lá bạc, cây tài lộc để dâng lên ban thờ Thánh Mẫu. Sau khi hạ lễ sẽ đem những cành này về bày ở ban thờ gia tiên để cầu lộc, may mắn.
Văn khấn mẫu phủ Dầy Nam Định đầy đủ nhất
Con nam mô A Di Đà Phật !
Con nam mô A Di Đà Phật !
Con nam mô A Di Đà Phật !
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Chúng con thành tâm nhất kính cúi lạy Đức Hiệu Thiên chí tôn Ngọc Hoàng Thượng đế.
Chúng con kính lạy Đệ Nhất Thượng Thiên Liễu Hạnh công chúa, sắc phong Chế Thắng Hòa Diệu Đại Vương, Mã Vàng Bồ Tát, gia phong Tiên Hương Thánh Mẫu.
Chúng con kính lạy Đức Đệ Nhị Thượng Ngàn Sơn Tinh công chúa, sắc phong Lê Mại Đại Vương.
Chúng con kính lạy Đức Đệ Tam Thoải Phủ Xích Lân Công Chúa.
Chúng con kính lạy Ngũ Vị Tôn Quan cộng đồng các quan, Tứ phủ Chầu Bà, Tứ phủ Thánh Hoàng, Tứ phủ Thánh Cô, Tứ phủ Thánh Cậu, Ngũ Hổ Đại Tướng, Thanh Hoàng Bạch Xà đại tướng.
Tín chủ con là:………………………………………………………………
Cùng đồng gia quyến đẳng, ngụ tại:…………………………………………………..
Hôm nay, nhân tiết xuân thiên cát nhật, ngày đại cát, giờ đại an, chúng con đường xá xa xôi nhất tâm đến trước cửa Đế đô linh từ Đức Quốc Mẫu Phủ Dầy, lòng thành thắp nén hương thơm khấu đầu vọng bái, lòng con thành khẩn, dạ con thiết tha, kính dâng lễ vật, cúi xin Đức Thánh Mẫu lưu phúc lưu ân, gia hộ độ trì cho gia chung chúng con, đầu năm chí giữa, giữa năm chí cuối bốn mùa không hạn ách nào xâm phạm, tám tiết có điều lành tiếp ứng.
Lạy Mẫu anh linh, Mẫu gia hộ độ trì cho gia chung chúng con già được mạnh khỏe, trẻ được chữ bình an học hành chăm chỉ có tài có chí, nên danh nên phận, gia đạo hưng vượng.
Chúng con nhất tâm nhất lễ, cúi xin Mẫu thương xót phù trì bảo trợ cho gia chung chúng con trong năm mới …. được vạn sự bình an, đi xa về gần được vạn sự hanh thông, có lộc ăn lộc nói.
Chúng con lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng lượng cả soi xét, xin Mẫu chứng giám.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin Mẫu cùng chư vị tiên thành gia hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật !
Nam mô A Di Đà Phật !
Nam mô A Di Đà Phật ! (3 lạy)
Thánh Mẫu Liễu Hạnh mắc áo màu gì..?
Mẫu Thượng Thiên hay được thờ cúng trong các đền với áo màu đỏ là màu của Thiên Phủ ngồi chính giữa, hai bên cạnh là Mẫu Thượng Ngàn tông áo màu xanh và Mẫu Thoải áo màu trắng.
→ Thăm quan Đền Bằng Sở thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên tại thôn Bằng Sở, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, Hà Nội
Hình ảnh về Phủ Dầy Ninh Bình
