Bia đá Khiêm Cung Ký đặt tại Khiêm Lăng (Lăng Vua Tự Đức)
Bia đá Khiêm Cung Ký nằm tại Quần thể di tích cố đô Huế, thuộc Khiêm Lăng (lăng vua Tự Đức) có địa chỉ tại làng Dương Xuân Thượng (nay là thôn Thượng Ba, phường Thủy Xuân, thành phố Huế). Bia được đặt trong nhà bia – một công trình kiến trúc bằng gạch cao, có mái được đỡ bằng 4 cột tròn xây bằng gạch lớn. Bia Khiêm Cung Ký được coi là bảo vật quốc gia của Việt Nam theo Quyết định số 2382/QĐ-TTg ngày 25/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ.
Bia đá cổ lớn nhất Việt Nam
Đây là tấm Bia đá khắc bài văn do chính vua Tự Đức soạn thảo vào năm Tự Đức thứ 24 (1871) và được khắc vào năm Tự Đức thứ 28 (1875). Với 150 năm tuổi đời, Bia Khiêm Cung Ký được xác định là tấm bia đá cổ cao, nặng và nhiều ký tự nhất Việt Nam. Bia Khiêm Cung Ký còn là biểu tượng độc đáo, ghi dấu các sự kiện lịch sử, câu chuyện và những tâm tư của một nhà vua.
Bia Khiêm Cung Ký được đặt trên bệ đá xanh Thanh Hóa nguyên khối có kích thước cao 100 cm, rộng 309 cm và dày 162,5 cm. Bệ Bia đá được tạo theo kiểu “dạ cá chân quỳ”, chạm trổ rất công phu. Bề mặt được chạm nổi và chạm lộng các đồ án hoa văn theo mô típ “long vân”, hổ phù và hồi văn theo dạng chữ S gấp khúc.
Bảo vật Quốc gia Bia Khiêm Cung Ký nặng tới 22 tấn, cao 407 cm, rộng 259 cm; trong đó phần trán bia cao 97 cm, rộng 287,5 cm; phần tai bia mỗi bên rộng 22 cm, nơi dày nhất lên tới 48 cm. Trên toàn bộ hai mặt bia được khắc tới 4935 chữ Hán, đây cũng là tấm bia có nội dung dài nhất trong số các bia đá của các vua Nguyễn.
Bia được khắc cả hai mặt, mặt trước được khắc theo thể chữ khải gồm 2.319 chữ và mặt sau khắc theo thế chữ hành gồm 2.537 chữ. Trên thân bia được khắc 4.854 chữ; trong đó bài Khiêm Cung Ký, được xem là một bản “tự kiểm điểm” trước lịch sử của Vua Tự Đức bởi trong bài văn bia này, nhà vua đã tự nhận rất nhiều lỗi lầm, khuyết điểm của bản thân.
Bia Khiêm Cung ký được đánh giá là một tác phẩm nghệ thuật tạo hình, trang trí mỹ thuật lẫn nội dung bia ký độc đáo bậc nhất trong tổng số các bia đá cùng loại ở Việt Nam. Thông qua các đề tài hoa văn trang trí trên bia Khiêm Cung bi, cho thấy được vị thế cao quý của vua Tự Đức và giá trị nghệ thuật của bia đá.
→ Bia đá 4 mặt tại chùa Keo Thái Bình Hưng Yên
→ Bia đá tại ngôi Đình cổ nhất Việt Nam
→ Bia Khiêm Cung Ký tại Khiêm Lăng (lăng vua Tự Đức)
→ Mẫu bia “Ngự Kiến Thiên Mụ Tự” tại chùa Thiên Mụ Huế
→ Bia “Thanh Mai Viên Thông tháp bi” chùa Thanh Mai Hải Phòng
→ Mẫu bia đá có mái che đền Thủy Tổ Kinh Dương Vương BD 034
Tổng hợp 8 mẫu bia đá xanh nguyên khối đẹp nhất
