Tin tức

Hà Nội – tiếc cho một khu lăng mộ cổ

Ấp Thái Hà, hay còn gọi là ấp Hoàng Cao Khải tọa lạc tại phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội được xem là công trình lăng mộ đá duy nhất ở Thủ đô đang có nguy cơ bị xóa sổ khi công trình nhà dân xâm lấm.

Đây là một quần thể các công trình lăng tẩm, dinh thự với kiến trúc độc đáo, dấu tích cuối cùng của quan lại phong kiến ở đất Kinh kỳ được coi là công trình bằng đá lớn thứ hai sau thành nhà Hồ (H.Vĩnh Lộc, Thanh Hóa).

Di sản bằng đá vô giá là vậy nhưng toàn bộ di tích này đã bị xâm hại nghiêm trọng. Điều đáng nói là công trình này đã được Nhà nước công nhận di tích Lịch sử Văn hoá từ năm 1962. Đáng buồn, di tích xưa bây giờ chỉ còn là những vết tích.

Tất cả các công trình nguy nga tráng lệ là niềm tự hào của kiến trúc thời Nguyễn giữa Thủ đô bị xé vụn: hồ bị lấp, cây bị chặt, đồi bị san phẳng và lăng Hoàng Cao Khải là công trình duy nhất gần như còn nguyên vẹn đến ngày nay, tuy nhiên nó lại được sử dụng với mục đích khác. Lăng Hoàng Cao Khải giờ đây là một trụ sở tuần tra của Công an phường Trung Liệt.

Lăng mộ Trần Cao Khải 02

Lăng mộ Trần Cao Khải 02

Còn sân lăng trở thành điểm trông xe đạp, xe máy lý tưởng. Đáng buồn là những bức tượng đá không còn nguyên vẹn, dựng tạm bợ dọc tường bao. Một số khác bị đặt dọc đường, hư hỏng nặng khiến người ta không còn nhận ra bức tượng gì nữa.

Lăng Hoàng Trọng Phu nằm chếch phía sau tay phải lăng Hoàng Cao Khải, nhưng giờ đây muốn tìm đến khu lăng này phải đi qua một con ngõ cong cong qua mấy chục hộ dân. Vẫn còn đó những khối đá uy nghi, những đường chạm trổ mềm mại, nhưng nó bị chen lấn đến chật chội bởi gạch đá bịt kín những kẽ hở.

Đôi rồng đá ở cửa lăng cũng bị lợi dụng làm hàng rào để chậu cây cảnh và xe. Nhiều bức tường đá đã bị ám khói bếp. Mặt tiền lăng trở thành nơi bán thịt lợn và phơi quần áo, quán nước, quán chè. Khoảng cách giữa hai căn nhà đá xưa được người ta tận dụng trát thêm vài bức tường thành một căn nhà.

Chúng tôi dự định lần theo 133 bậc đá để tìm lên đồi Nghinh Phong, thế nhưng đến nơi mới hay rằng đồi đã bị san khoả để xây dựng nhà dân. Mọi dấu tích của một ngọn đồi phong cảnh hữu tình xưa kia đang bị biến mất hoàn toàn. Đây đã biến thành nhà riêng của một vài hộ dân. Khi lên đến nơi, chưa khỏi bất ngờ vì không thấy đồi đâu thì chúng tôi nhận được những ánh mắt đầy xăm xoi của người dân, hết nhìn mình rồi chằm chằm vào máy ảnh.